Slaapregressies bij baby’s en peuters: wat is normaal en wat kun je doen?

Misschien herken je het wel. Het slapen leek eindelijk de goede kant op te gaan. Je had wat meer ritme, de nachten waren rustiger… en ineens lijkt alles weer weg. Je kindje wordt vaker wakker, dutjes worden korter of inslapen kost ineens veel meer moeite.

Vaak is dit geen toeval, maar heb je te maken met een slaapregressie. Een fase die erbij hoort, hoe frustrerend dat soms ook kan zijn. In deze blog leg ik je uit wat slaapregressies zijn, waarom ze ontstaan en hoe je hier het beste mee om kunt gaan.

Wat is een slaapregressie?

Een slaapregressie is een tijdelijke periode waarin het slaapgedrag van je baby of peuter verandert. Je kunt merken dat:

• inslapen moeilijker gaat

• je kindje vaker wakker wordt in de nacht

• dutjes korter of onrustiger zijn

• je kindje meer nabijheid nodig heeft

• je kindje meer hulp nodig heeft om in slaap te komen

Dit kan ineens gebeuren, zonder duidelijke aanleiding. En juist dat maakt het zo verwarrend. Je doet niets verkeerd, je kindje is simpelweg volop in ontwikkeling.

Waarom ontstaan slaapregressies?

Slaapregressies hebben bijna altijd te maken met groei en ontwikkeling. Je kindje leert iets nieuws, fysiek of mentaal, en dat kost veel energie. Die ontwikkeling gaat vaak 24 uur per dag door, ook ’s nachts. Denk aan:

• rollen, kruipen, staan of lopen

• een sprong in bewustzijn

• taalontwikkeling

• verlatingsangst

Wat wij een regressie noemen is eigenlijk een progressie. Je kindje is bezig met iets groots, en dat kan tijdelijk invloed hebben op de slaap.

Wanneer komen slaapregressies vaak voor?

Iedere baby is anders, maar er zijn een aantal leeftijden waarop ik in de praktijk veel slaapregressies zie:

Rond 4 maanden

De slaapstructuur verandert. Je baby krijgt een ander slaapritme en moet leren om slaapcycli aan elkaar te koppelen. Hierdoor kan hij vaker wakker worden. Daarnaast zal hij rond deze leeftijd leren rollen, een grote ontwikkeling.

Rond 8–10 maanden

In deze fase zie je vaak een combinatie van motorische ontwikkeling (kruipen, staan) en verlatingsangst. Je baby begrijpt steeds beter dat jij weg kunt gaan en dat kan spannend zijn.

Rond 12 maanden

Leren lopen kost enorm veel energie. Zowel fysiek als mentaal kan dit zorgen voor onrustige nachten.

Rond 18 maanden

Je peuter krijgt een sterkere eigen wil. Emoties worden groter en dat kan ook invloed hebben op het slapen. Verlatingsangst komt hier ook weer om de hoek kijken.

Rond 2 jaar

Angsten, grenzen testen en taalontwikkeling, het kan allemaal meespelen.

Hoe ga je om met een slaapregressie?

Een slaapregressie is tijdelijk, maar vraagt wel iets van je. Dit zijn mijn belangrijkste adviezen:

• Houd vast aan vaste routines en slaaptijden. Juist voorspelbaarheid geeft rust en veiligheid.

• Verwacht even wat minder. Dit is geen fase om grote veranderingen door te voeren. Zie het als begeleiden, niet als trainen.

• Geef nabijheid, maar binnen bepaalde kaders. Extra troost is oké. Kijk alleen uit dat je niet onbedoeld nieuwe (of oude) slaapassociaties creëert.

• Probeer oververmoeidheid te voorkomen. Korte dutjes overdag? Een iets eerdere bedtijd kan veel onrust voorkomen.

• Wees mild voor jezelf. Slaapgebrek doet veel met je. Je hoeft dit niet perfect te doen.

Regressie of progressie?

Het woord slaapregressie klinkt negatief, maar eigenlijk zegt het iets heel moois. Je kindje groeit. Als je het kunt zien als een fase waarin je kindje iets nieuws leert, geeft dat vaak al wat meer rust.

Tot slot

Slaapregressies horen bij de ontwikkeling van je kindje. Ze gaan voorbij, ook al voelt het op dat moment misschien niet zo. Met een goede basis, realistische verwachtingen en liefdevolle begeleiding komt er weer ruimte voor rust.

Merk je dat een slaapregressie lang aanhoudt of dat het slapen volledig uit balans is geraakt? Dan hoef je het niet alleen te doen. Je kunt zelfstandig aan de slag met één van mijn slaapgidsen of kiezen voor een persoonlijk consult waarin ik met je meekijk.

Je doet het goed 🤍